Skip to content

FDA richtlijn voor een risicobenadering bij het monitoren van klinisch onderzoek

3 september 2011

normen

In de nieuwe concept richtlijn Guidance for Industry – Oversight of Clinical Investigations — A Risk-Based Approach to Monitoring adviseert de FDA sponsors om de methode die worden gebruikt bij het monitoren van klinisch onderzoek met medische hulpmiddelen (IDEs) en geneesmiddelen (INDs) te baseren op de risico’s van het betreffende onderzoek.

Oude en nieuwe tijden
GCP wet- en regelgeving vereist dat sponsors de uitvoering en voortgang van klinisch onderzoek bewaken; het zogenaamde monitoren. De wetgeving schrijft daarbij geen specifieke methoden voor om hieraan te voldoen. Sponsoren hebben dus verschillende methoden ontwikkeld om aan deze voorwaarde te voldoen. Traditioneel wordt het onderzoekscentrum bezocht om de door de onderzoeker vastgelegde gegevens te controleren. Maar met de ontwikkeling van internet en allerlei ICT oplossingen is het niet meer strikt noodzakelijk dat de clinical research associate (CRA) het onderzoekscentrum bezoekt. Datamanagers hebben via het elektronische Care Report Form (eCRF) en andere electronic data capture (EDC) systemen on-line toegang tot de klinische resultaten gekregen om deze direct te kunnen valideren. Deze oplossingen waren verre van gebruikelijk toen in januari 1988 de Guidance for industry: Guideline for the Monitoring of Clinical Investigations werd gepubliceerd. Deze richtlijn is dan ook ingetrokken met de publicatie van de nieuwe concept richtlijn.

Keuze in methode, frequentie en intensiteit
De sponsor heeft nu dus een keuze uit on-site en off-site methodieken met elk zijn voor- en nadelen. Daarbij kan de onderzoeker keuzes maken in de frequentie (hoe vaak de onderzoeker door de CRA wordt bezocht) en de intensiteit (in welke mate worden de CRF gegevens met de brongegevens geverifieerd – de source data verification). Op basis van de oude richtlijn meenden sponsors dat de FDA verwachtte dat alle onderzoekslocaties met enige regelmaat worden bezocht en dat daarbij 100% van de gegevens wordt geverifieerd. De FDA propageert in de nieuwe richtlijn om zich te concentreren op de meest kritieke elementen van het onderzoek. Door de keuze voor de methode, frequentie en intensiteit te laten afhangen van de specifieke risico’s bij een bepaalde studie kan een betere bescherming van de proefpersonen en een hogere studiekwaliteit worden gewaarborgd.

De sponsors moeten daarvoor identificeren welke gegevens en studieprocedures kritisch zijn voor de betrouwbaarheid van de studieresultaten, o.a.:

  • De procedures voor en de vastlegging van kritische primaire en secundaire eindpunten.
  • Protocollaire veiligheidsbeoordelingen en afhandeling ernstige ongewenste gebeurtenissen (SAE’s) of adverse events die leiden tot het uit onderzoek halen van proefpersonen.
  • Naleving van de insluitingscriteria zodat alleen voor de studie geschikte proefpersonen worden opgenomen in het onderzoek.
  • Handhaving van de blindering van onderzoekers en proefpersonen en handhaving van de randomisatie procedures om bias te voorkomen en de wetenschappelijk integriteit te garanderen.
  • Het verkrijgen van een geïnformeerde toestemming van de deelnemende proefpersonen.
  • Naleving van de verantwoordingsplicht voor onderzoeksproducten.

Zodra een sponsor de kritieke gegevens en processen volgens een risicoanalyse heeft geïdentificeerd, adviseert de richtlijn om een uitvoerig plan te ontwikkelen dat de methodiek, de frequentie en de intensiteit van klinische studiebegeleiding behandelt. De factoren die een controleplan gestalte geven omvatten:

  • De complexiteit van de studieopzet: complexere ontwerpen kunnen intensievere controle-inspanningen vereisen.
  • Eindpunttypes van de studie: eindpunten die meer afhangen van de subjectieve beoordeling van de onderzoeker kunnen beter ter plaatse dan gecentraliseerd beoordeeld worden, terwijl de objectieve eindpunten off-site controle mogelijk maken.
  • De klinische complexiteit van de studiepopulatie: proefpersonen met ernstige aandoeningen of anderszins kwetsbare populaties vereisen meer locale controle om hun veiligheid en bescherming van hun rechten te verzekeren.
  • Geografie: landen met afwijkende medische normen of klinische onderzoeksinfrastructuren vereisen intensievere controle.
  • De ervaring van de onderzoeker: onervarenheid van onderzoekers met het uitvoeren van klinische studies of de behandeling met het onderzoeksproduct (bijvoorbeeld bij innovatieve geneesmiddelen en medische hulpmiddelen) kunnen intensievere controle door de sponsor vereisen.
  • Elektronische dataverzameling: toegang tot technisch betrouwbare EDC hulpmiddelen die voldoen aan de data security eisen.
  • Relatieve veiligheid van het onderzoeksproduct: onderzoeksproducten met belangrijke veiligheidsrisico’s of onderzoeksproducten waarmee nog weinig tot geen klinische ervaring in klinisch onderzoek is verkregen en ook geen veiligheidsgegevens van vergelijkbare producten bekend zijn, vereisen intensievere controle.
  • Fase van studie: de eerste fases van klinisch onderzoek kunnen intensievere controle vereisen, terwijl de latere fases minder directe controle kunnen vereisen.
  • Hoeveelheid gegevens: bij studies waarbij grote hoeveelheden data worden gegenereerd zijn technologische oplossingen efficiënter en rendabeler.

De monitorplannen kunnen elementen bevatten als de toegepaste methodes, het communiceren van de monitorresultaten, beheersmaatregelen bij gebrek aan overeenstemming, en amendementen van het monitorplan. De procedures voor het ontwikkelen van de monitorplannen moeten volgens de richtlijn worden gedocumenteerd. Tijdens de aankomende FIGON Dutch Medicines Days zullen Harry Draijer van Heron Technologies en ikzelf op 5 oktober namens de DARQA een workshop geven hoe risicomanagement kan worden uitgevoerd bij het schrijven van een risicogebaseerd monitorplan.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: