Skip to content

Veranderen is kleur bekennen

19 februari 2012

kwaliteitsmanagement
Afgelopen week was ik bij een workshop van de Kwaliteitskring Noord Nederland Flevoland. Daarbij heb ik kennis gemaakt met de veranderstijlen volgens De Caluwé en Vermaak. Zij beschrijven de verschillende veranderstijlen van mensen, onderverdeeld in kleuren. Iedere kleur staat voor bepaalde strategie voor succesvol veranderen.

De kleurdrukken

 

Geeldrukdenken is gebaseerd op het beheersen en beïnvloeden van de machtsverhoudingen. Belangen, conflicten en macht spelen voor hen een belangrijke rol. Geeldrukdenkers richten zich op de belangrijke sleutelfiguren die een belangrijke invloed kunnen uitoefenen op het resultaat of die het resultaat kunnen accepteren of verwerpen. Veel politici zijn geeldrukdenkers.

Geeldrukdenkers beginnen met het vormen van beleid op basis van de meest invloedrijke opvattingen en standpunten. Als deze eenmaal vastgesteld zijn zorgen zij voor draagvlak en autoriteit waarmee noodzakelijke veranderingen kunnen worden afgedwongen. Maar het manoeuvreren met de verschuivende machtsbalans blijft een continue opgave.

Geeldrukdenken vergt strategisch en politiek denken: de competentie om om te gaan met een complex belangenveld. Onafhankelijkheid is een belangrijke voorwaarde. Omzichtig communiceren, mediation, onderhandelen, vormen van coalities en compromissen sluiten zijn favoriete interventies.

 

Bi blauwdrukdenkens staat de blauwdruk voor het van tevoren gemaakte ontwerp/de tekening (vaak een ding/object) waar de uitkomst van vaststaat. Mensen met deze veranderstijl denken dat je eerst van tevoren een resultaat moet afspreken, vast omlijnde kaders moet aanbieden en een stappenplan moet maken om een situatie succesvol te veranderen. Blauwdrukdenkers werken project- en planmatig.

Blauwdrukdenkers starten de verandering met het zorgvuldig omschrijven van het resultaat. De weg ernaartoe (wat er moet gebeuren om er te komen) wordt vervolgens zoveel mogelijk beredeneerd en gepland om een maximale voorspelbaarheid van de uitkomst te bereiken. Onderweg kan worden bijgestuurd, teneinde het resultaat te bereiken. Eerst denken, dan doen is het motto. De competenties van de veranderaar liggen in het aandragen van expertkennis, die de rationaliteit ondersteunt, in het plannen en in het vasthouden van de doelen.

 

Rooddrukdenkers willen het beste uit de mensen halen. Ze denken dat je de juiste prikkels moet aanreiken om mensen tot verandering aan te zetten. Het moet aantrekkelijk en aangenaam worden gemaakt om te veranderen. Veranderbereidheid wordt beloond. Stilstaan of tegenwerking is een onaantrekkelijke optie die wordt bestraft.

Rooddrukdenkers willen cultuurveranderingen bereiken door middel van het beïnvloeden van management- en leiderschapsstijlen. De HRM beoordelings- en beloningssystematiek worden ingezet. Het gaat om de ontwikkeling van talenten, van het beste uit mensen halen en een optimale combinatie creëren van mens en organisatie. Mensen doen iets als ze er iets voor terugkrijgen.

Sfeer, teamspirit, je thuis voelen zijn erg belangrijk. De veranderaar moet zorgvuldig zijn, mensgericht en vertrouwenwekkend. Rooddrukdenkers zijn meer sfeergericht dan resultaatgericht. Rooddrukdenkers bedenken slogans en plaatsen ideeënbussen.

 

Groendrukdenkers baseren zich op de lerende organisatie. Veranderingen ontstaan door nieuwe inzichten of mensen die zich bewust worden van een probleem. Groendrukdenkers wil gebruikmaken van het leervermogen van mensen. Ze krijgen “groen licht” om zoals het groen in de natuur te groeien.

De strategie is om de bereidheid om te veranderen te stimuleren door ze bewust onbekwaam te maken. Je brengt ze vervolgens in een veilige leersituatie en tracht het lerend vermogen te vergroten. Karin de Galan, auteur van het boek Trainingen Ontwerpen is een prototype groendrukdenker.

Door leren maken mensen zich andere manieren van doen eigen. Feedback faciliteren, experimenteren, reflectie, een spiegel voorhouden en ervaringen creëren zijn veel gebruikte interventies. Denken en doen worden bij voorkeur tegelijk en gekoppeld benaderd. De veranderaars zijn coaches en trainers. Zij scheppen ruimte en veiligheid voor leren. Ze begeleiden en geven feedback. Ze fungeren als voorbeeld én rolmodel.

 

Witdrukdenkers denken dat mensen en organisaties óók vanzelf veranderen en dat verandering een permanent proces is. De veranderaar hoeft dit proces alleen nog maar te sturen. Sturen is blokkades wegnemen, energie mobiliseren, dingen te laten gaan, goed waarnemen en duiden van wat er zich afspeelt. De kleuraanduiding is ‘wit’. Wit omvat alle kleuren en vertegenwoordigt de zelforganisatie en het evolutiedenken. Wit biedt de meeste ruimte voor invulling: alles is nog open, blanco, wit.

De eigen zingeving, wilsvorming en motivatie van zowel individu als groep zijn doorslaggevend. Beïnvloeding van buiten (door een veranderaar of manager) is maar zeer beperkt mogelijk; eigenlijk alleen als het geaccepteerd wordt door diegene die verandert. Een witdenker ziet een crisis of een conflict als kans. Een crisis of een conflict brengen mensen in beweging.

Toepassing
Welke stijl het beste is hangt erg van de context af. Gaat het om kleine veranderingen, dan kan een stijl die past bij de cultuur van de organisatie effectief zijn. Wil je echt vernieuwen, dan kan een conflicterende stijl je helpen om een andere koers te gaan varen. Kun je beschikken over een heel veranderteam dan is het verstandig verschillende stijlen hierin te laten vertegenwoordigen: de blauwdrukdenker die het resultaat bewaakt, de rooddrukdenker die de sfeer bewaakt, de groendrukdenker die de lerende mens bewaakt, de geeldrukdenker die de acceptatie van het resultaat door de besluitvormers bewaakt, en de witdrukdenker die het proces duidt en stuurt.

Kleur bekennen
Ik zelf ben een witdrukdenker, zo bleek uit de test. Tenminste, dat is mijn voorkeursstijl. Uit de test blijkt ook dat ik de andere stijlen waar nodig toepas. Ben benieuwd of jullie dat herkennen? Het kleurenmodel is ook een belangrijk hulpmiddel voor het herkennen van veranderstijlen bij anderen. Wil je zelf de test doen, download dan de kleurentest of de kleuren denk en doe test. Wil je leren veranderen, lees dan het boek Leren veranderen van De Caluwé en Vermaak.

Advertenties
2 reacties leave one →
  1. 19 februari 2012 14:00

    Dag Jan,

    Mooi stuk! Het kleurendenken is een mooie metafoor om in te zien dat mensen verschillend zijn, denken en van daaruit een team mogen vormen. Dit is natuurlijk wel de kracht van een team hoewel sommigen het eerder als een bedreiging zien. Dat laatste is een zonde maar komt meer voor dan de kansen er van zien.

Trackbacks

  1. Veranderen is kleur bekennen | Innovatie | Scoop.it

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: