Skip to content

Beslissen / besluiten

9 december 2012

Kwaliteitsmanagement wordt vaak door anderen geassocieerd met oeverloze discussies (terecht of onterecht?). Daar zit de organisatie dan niet op te wachten. Niet lullen maar poetsen is de mentaliteit, waarbij QA zich niet moet gedragen als een ministerie van oponthoud. Dit geeft natuurlijk de nodige spanningen, want als kwaliteitsmanager wil je verantwoorde besluiten nemen: risico-analyses uitvoeren, besluiten nemen op basis van feiten (waarmee niet het feit dat we het altijd zo doen wordt bedoeld), meten is weten.

Maar waar ligt de grens tussen weloverwogen en dralen uit angst een fout besluit te nemen. Als we de gevolgen van een besluit niet kunnen overzien stellen we de keuze liever uit. Maar soms kunnen we wikken en wegen tot we een ons wegen, maar als we geen inzicht hebben en krijgen in de gevolgen van ons besluit, zal dat ons niet helpen. Wie zijn risico’s niet kent, heeft überhaupt geen keuze. Dat terwijl de tijd dringt, want niet alleen meneer van Dale wacht op antwoord.

We staan dagelijks voor het dilemma of we een beslissing of een besluit moeten nemen. Het lijkt om het even, maar er is wel sprake van een accentverschil. Bij het beslissen ligt de nadruk op het doorhakken van een knoop, zodat aan bestaande onzekerheid een einde wordt gemaakt. Bij besluiten ligt het accent op na rijp beraad komen tot een keuze tussen alternatieven. Dat verschil wordt duidelijker af we zeggen dat we een besluit vormen en een beslissing nemen.

      De oorspronkelijke betekenissen van besluiten zijn: ‘in zich bevatten’ en ‘beëindigen’. Daarvan afgeleid zijn de betekenissen: ‘concluderen’ en ‘na beraadslaging tot een beslissing komen’.

Beslissen betekent: ‘de discussie beëindigen’, ‘een doorslaggevende stem hebben’ en ‘de uitslag vaststellen’. De wedstrijd wordt beslist, niet besloten door een volmaakte treffer. In zijn oorspronkelijke betekenis verwijst hij ook naar ‘een geschil bijleggen’ en ‘het doen bedaren’.

Doortastend optreden
Soms moet je doortastend kunnen optreden, knopen durven doorhakken, de beslissing durven te forceren . Maar er bestaat het gevaar dat je terecht komt in een situatie als in de oud Nederlandse betekenis van slisse: scheur en spleet. Als je ter faveure van de voortgang een beslissing neemt kan dat geen wijs besluit zijn. Of zoals het op de leiderschapssite van P.H. Markestijn zo mooi verwoord staat:

Beslissers menen dat zij bezig zijn met een rationele activiteit. Ik heb daar zo mijn twijfels over. Je hebt een Gedachte, je Overweegt en je maakt een Keuze. Beslissen bestaat dus uit de trits: Gedachte-Overwegen-Kiezen. Afgekort is dat: GOK. Beslissen is dus een gok.

En daarmee is dan eindelijk overtuigend bewezen dat beslissen gelijk staat aan gokken, nietwaar? In Wat management werkelijk is schrijft van Joan Margretta hetzelfde:

Veel belangrijke beslissingen worden genomen op basis van onvoldoende informatie, en een gok die niet meer kan worden teruggedraaid.

Ons kwaliteitsmanagers is geleerd dat de First Time Right moet zijn. Die foute gok wordt dus bijgeschreven op je rekening. De vraag is of dat zo moet. We houden ons voortdurend bezig met het continu verbeteren, waarbij we terug komen op eerder genomen besluiten. Soms kan niet worden ontkomen aan het feit dat een snel besluit een bittere noodzaak is. Dan moet je als manager een risico nemen. Een goede manager neemt risico’s en communiceert erover. Dan moet je soms met de wijsheid van de historicus zeggen dat je het bij het verkeerde eind hebt gehad. En de historicus heeft altijd gelijk. Wat de ander als historicus gemakshalve vergeet is dat hij de wijsheid in pacht heeft gekregen van iemand die het lef heeft gehad een snelle beslissing te nemen. Voor snelle beslissers zou ik dan ook willen adviseren: zorg dat je je eigen historicus wordt. Blijf op de hoogte van de effectiviteit van je besluit. Ondernemen is risico’s nemen en van fouten leren.

Korting voor snelle beslissers
Reclamemakers maken er gretig misbruik van: ‘Korting voor snelle beslissers’. Kwaliteitsmanagers vinden vaak dat snelle beslissers ondoordachte keuzes maken. Snelle besluiten hoeven echter niet per se ondoordacht te zijn. Waar het om gaat is dat je voldoende inzicht en parate kennis hebt om snel een oordeel te kunnen vormen. Pas wanneer een beslisser geen gevoel voor zijn rol of voor de gevolgen van zijn besluit voor zijn omgeving heeft wordt het link. Managers die denken dat hun waarde wordt bepaald door de snelheid waarmee ze beslissen zijn gevaarlijk. Zij denken wel te weten wat het beste is, zonder informatie in te winnen wat er nu werkelijk aan de hand is. Hun oordeel is niet gericht op het oplossen van een probleem, maar op het wegnemen van het gedoe. Nou wees gerust: gedoe komt er toch. Elk doordacht besluit is gebaseerd op een probleemanalyse, risico-analyse en een oordeelsvorming. Dat staat los van de snelheid. Capabele (kwaliteits-)managers kunnen dit door hun inzicht en parate kennis met voldoende snelheid uitvoeren.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: