Skip to content

Risicobewustzijn voor de leek

3 januari 2013

risicomanagement
Als je van plan bent om in 2013 te beginnen aan een carrière als een gokker of een weerman, dan kan het verbeteren van je risicobewustzijn je goed van pas komen. Maar niet iedereen is geïnteresseerd in gokken of andere riskante ondernemingen, dus waarom zou jij je zorgen maken over jouw risicobewustzijn? In allerlei alledaagse situaties kan een beter risicobewustzijn voordelig zijn. Of het nu gaat om om het deelnemen aan het verkeer, het bepalen welke verzekering we nodig hebben, dat kledingstuk uit de webshop wel of niet aanschaffen, de mogelijkheid om alle risico’s van elke afweging nauwkeurig te schatten zou ons veel meer kans op een positief eindresultaat geven. Een leek vertoont drie belangrijke gebreken bij het inschatten van risico’s: Overmoed, Worst Case Scenario Denken en Inflatie van de verbeelding.

Overmoed
Overmoed is de meest voorkomende fout. Overmoed is wanneer we meer vertrouwen hebben in een bepaalde uitkomst dan we op basis van reden of bewijs kunnen hebben. Overmoed is vaak afkomstig van degene die we het meest vertrouwen bij beslissingen: experts. Zich baseren op ‘experts’ is niet altijd zo eenvoudig als het klinkt. Alleen maar omdat iemand veel over iets weet, betekent niet dat hij zich bewust is van zijn beperkingen, van hoeveel hij juist niet weet. Voor het evalueren van risico’s is het vaak belangrijker om te weten wat je niet weet, dan om te weten wat je wel weet. Daarom kun je door het verbeteren van je eigen risicobewustzijn evalueren hoe geschikt een expert werkelijk is, hoe betrouwbaar zijn informatie is, en welke risico’s je neemt deze expertise toe te passen op je eigen situatie. Als adviseur waardeer ik altijd een kritische houding ten aanzien van mijn adviezen. Zo kunnen algemene principes op maat gemaakt worden, zodat ze geschikt zijn voor het specifieke probleem waarvoor ze worden ingezet.

Worst Case Scenario Denken
Dit is wanneer we erg negatief willen zijn en zonder enige logica of kansberekening onwaarschijnlijke rampscenario’s tot zekerheden maken. Het creëert vaak een spiraal van demoraliserend gedachten en visioenen van verschrikkelijk slechte resultaten, die geen waarde hebben bij het maken van een beslissing. Het voorkomt een echte risicobeoordeling en logische redenering om tot een besluit te komen en vaak resulteert het in een emotionele en slechte beslissing. Het is heel gemakkelijk om irrationeel en emotioneel betrokken te raken. Zeker als er angst in het spel is en de prestatiedruk van buitenaf groot is. Door belanghebbenden wordt vaak grote druk uitgeoefend op de beslissers, daarmee het risico voor een slecht besluit vergrotend.

Inflatie van de verbeelding
Het inschatten van de kans op een gebeurtenis is gebaseerd op hoe goed we ons kunnen herinneren dat iets in het verleden al eens is voorgekomen. De meest direct beschikbare informatie heeft de meeste invloed op onze besluiten. We lijken ons voortdurend af te vragen “Waar heb ik dat onlangs nog gezien?” Het feit dat we ons iets herinneren betekent niet dat het werkelijk is gebeurd. We construeren de realiteit uit wat we van horen zeggen hebben of ergens anders gezien hebben. Dit willen we maar al te makkelijk tot onze eigen persoonlijke herinnering rekenen. Dit effect verklaart bijvoorbeeld waarom artsen vaker klachten te horen krijgen die de avond van te voren bij een medisch televisie programma aan bod zijn gekomen. Iedereen meent de symptomen bij zichzelf te herkennen. Dit kan resulteren in grove opgeblazen waarschijnlijkheden. Het kan ook de andere kant op: moeilijk te visualiseren scenario’s worden onderschat. Levendig het brandende gebouw uit die ene film herinneren, maakt de kans groter dat je onnodig meer geld uitgeeft aan uitgebreidere en duurdere dekking van je brandverzekering. Adviseurs kennen vaak horrorverhalen die ze bij anderen zijn tegengekomen, of zelf ook maar van horen zeggen hebben. Maar dat hoeft geen betrekking te hebben op jullie omstandigheden. Over het algemeen nemen we niet de moeite om ons verder te verdiepen in specifieke informatie: Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Het voorbeeld helpt je echter alleen als jij dit met jullie werkelijkheid verifieert. Vandaar dat bij het maken van risicoanalyses altijd wordt gepropageerd om gebruik te maken van beschikbare en aantoonbare feiten. En heb je deze bij je eerste besluit nog niet beschikbaar, omdat het om een nieuw proces of product gaat, dan kun de risico’s opnieuw evalueren zodra enige ervaring wordt opgebouwd.

Scherpzinnig
Door je bewust te zijn van deze gebreken en je denkprocessen te doorgronden bij de beoordeling van risicovolle beslissingen kun je jouw risicobewustzijn ontwikkelen en het succes van op risico’s gebaseerde beslissingen vergroten. Beoordeel hoe zeker jij bent of iets goed of verkeerd is in plaats van simpelweg te kijken naar dingen vanuit een zwart of wit perspectief. Leer van de uitkomsten van beslissingen die je genomen hebt. Wordt de ingeschatte kans wel of niet bevestigd door het voorkomen van die gebeurtenis. Zo verbetert jouw denkproces en word je een steeds scherpzinniger risiconemer. Of je daarmee beroepsgokker of weerman/vrouw kunt worden? Tja, ik ben geen expert.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: