Skip to content

Broodje aap of broodje asbest

12 januari 2014

gmp
9 Januari 2014 raakte Bakkersland in opspraak door een uitzending van Zembla. De uitzending meldde dat op diverse locaties van Bakkersland asbest vrijkwam in de veertig jaar oude ovens. Het zou gaan om asbest dat als warmte-isolatie dient voor oude industriële ovens. In totaal vond er de afgelopen drie jaar een drietal incidenten plaats. Bij één daarvan op de locatie Zwanenburg zouden zelfs asbestresten op het brood zijn gekomen.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft in juli 2013 naar aanleiding van een melding van de milieudienst Haarlemmermeer over een incident bij een bakker contact opgenomen met het bedrijf Bakkersland. Het bedrijf heeft aangegeven dat al het brood dat in de ovens gebakken was, uit voorzorg was teruggehaald uit de distributiecentra. Omdat het hier ging om een voorzorgsmaatregel en omdat al het brood was teruggehaald, was het bedrijf niet verplicht consumenten hierover te informeren. Volgens de NVWA is het niet aannemelijk dat consumenten brood met asbest hebben gegeten omdat Bakkersland al het brood had teruggehaald. Maar dat is wat geldt voor dit ene incident. In de media tref je geen enkele gegevens aan in welke mate het brood besmet was met asbest. De term “voorzorgsmaatregel” doet vermoeden dat niet van een daadwerkelijke besmetting sprake was, hooguit van een vermoeden. Een vermoedelijk voedselveiligheidsrisico is voldoende reden voor een terugroepactie. De NVWA noch Bakkersland bevestigen een daadwerkelijke besmetting. De asbestinventarisatierapporten in het bezit van Zembla geven aan dat er geen asbest in de lucht is aangetroffen. Maar is er ook geen asbest op het brood aangetroffen?

Toezicht en naleving
Is er daarmee niets aan de hand? Natuurlijk wel. De vraag is hoe groot de kans is dat een potentiële besmetting wordt geïdentificeerd. Is het mogelijk zelfs zo dat heel veel daadwerkelijke besmettingen onontdekt blijven en we dus met enige regelmaat met asbest besmet brood in de schappen van onze supermarkten aantreffen? Bakkersland bevestigt tegenover Zembla dat “Het brood waar het asbest op terecht is gekomen, is vernietigd”, wat suggereert dat daadwerkelijke asbestbesmettingen wel degelijk zijn voorgekomen. Nergens wordt gesproken over risico beperkende maatregelen die toekomstige besmettingen voorkomen. Waarom wordt daarover door de NVWA en Bakkersland niet gerapporteerd en wordt alleen het risico gebagatelliseerd? Waarom moesten de NVWA en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILenT) op 9 januari een extra inspectie uitvoeren bij Bakkersland? Had de NVWA nagelaten verder onderzoek te doen naar de bescherming van de volksgezondheid? De NVWA ziet erop toe dat levensmiddelbedrijven alle voorzorgsmaatregelen in acht nemen om te voorkomen dat een risico optreedt voor consumenten. De NVWA controleert op naleving van de regels voor voedselveiligheid. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILenT) en de Inspectie SZW houden toezicht op de juiste manier van beschermen van werknemers. Als de reactie van de NVWA op de terugroepactie van juli 2013 adequaat was geweest, was er geen enkele noodzaak om Bakkersland opnieuw te bezoeken.

Nauwelijks risico volksgezondheid
Volgens het Bureau risicobeoordeling en onderzoeksprogrammering (BuRO) van de NVWA vormt het eten van brood met asbestdeeltjes niet of nauwelijks een risico voor de volksgezondheid. BuRO baseert zich onder andere op een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) en de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO). De WHO concludeert dat er weinig bewijs is dat inname van voedsel met asbestdeeltjes schadelijk zou zijn voor de gezondheid. Dit in tegenstelling tot het inademen van asbestdeeltjes, wat substantiële risico’s oplevert voor de volksgezondheid. Maar als dat risico dan zo laag is, waarom dan het mogelijk gecontamineerde brood terughalen uit de distributiecentra? Dat doe je toch alleen als er een onaanvaardbaar risico is? Dergelijke acties wil je toch voorkomen? Maar gegevens welke verbetermaatregelen zijn getroffen zijn onbekend. Dit hoeft niet het per direct slopen van de oven te zijn. Het kan ook gaan om het aanscherpen van de asbestprotocollen. Voedselproducenten zijn nu alleen verplicht om de ovens op breuk van asbestonderdelen te controleren. In de uitzending van Zembla wordt aangegeven dat asbestkoordjes bij de inspectieluiken mogelijk de grootste bron van asbestvezels zijn. Directe vervanging van deze koordjes behoort misschien tot de mogelijkheden.

Brood, daar zit wat in
Kortom de reacties van Bakkersland en de NVWA zijn wat tegenstrijdig. Aan de ene kant wordt het risico als verwaarloosbaar beschouwd, aan de andere kant zijn er al asbestprotocollen, is brood teruggehaald van de distributiecentra of vernietigd in de bakkerij en gaat de NVWA opnieuw inspecteren bij Bakkersland. Deze gebrekkige reactie is een nieuwe smet op het reeds vervuilde blazoen van het vertrouwen in de levensmiddelenindustrie. Probeert men ons nu een broodje aap te verkopen? Ik ben in elk geval bang dat het Voorlichtingsbureau Brood de slogan “Brood, daar zit wat in” maar beter kan aanpassen.

Advertenties
2 reacties leave one →
  1. 5 februari 2016 16:15

    Op 5 februari 2016 meldt de Inspectie SZW opnieuw problemen met een asbestoven bij een ambachtelijke bakker in ’t Gooi.
    https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2016/02/05/bakkerij-stilgelegd-wegens-vrijkomen-asbest-in-broodoven

Trackbacks

  1. Mijn 250ste | Quality Business Support Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: