Skip to content

Unboss

24 december 2015

 

kwaliteitsmanagementJarenlang ben ik actief geweest binnen Scouting. Als leider, trainer, bij de organisatie van het Noordelijk Pinksterkamp en de Jamborees. Scouting is voor mij een goede leerschool geweest. Als jeugdlid heb ik er zelfredzaamheid geleerd, maar vooral ook samenwerken met anderen.  Scouts hebben een groot gevoel van verbondenheid. Als je een mede-scout tegenkomt dan weet je van elkaar dat je besmet bent met een scoutsvirus. Een virus dat je doet lijden aan een heel plezierige vorm van levensfilosofie.

Lars Kolind is ook zo’n scout, besmet met hetzelfde virus. Hij heeft dat vertaald in zijn eigen managementstijl, die hij Unbossen noemt. Deze stijl heeft hij samen met Jacob Bøtter vastgelegd in het boek Unboss. Behept met dezelfde achtergrond leest het boek als een feest van herkenning. Ik zie er alle principes van Scouting erin terug. Laten we er eens een aantal bij de kop pakken.

Concentratie op het doel, meer dan op winst

Scouting is een vereniging en heeft dus geen winstoogmerk. Er zijn dagelijks wereldwijd vele vrijwilligers actief, zonder enige vergoeding. Wat drijft al die vrijwilligers dat zij zoveel werk verrichten zonder er maar 1 cent mee te verdienen? Dat is het inspirerende doel van de organisatie: een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het kind door middel van spelplezier. Jeugdleden wordt wekelijks een leuke vrijetijdsbesteding aangeboden, waar ze enorm veel plezier aan beleven. Maar tegelijkertijd is deze spelervaring ook een enorme leerervaring. Meer dan bij sportverenigingen worden alle ontwikkelingsgebieden:  motorisch, sociaal-emotioneel en cognitief, aangesproken. Vaak op een non-competitieve wijze, en altijd met het spelplezier voorop. Elke bijeenkomst is weer een spannend avontuur. Bij Scouting begrijpen ze dat het plezier de beste motivator vormt om je als kind te ontwikkelen.

Kunstwerk Universal Solidatity - Wereld Jamboree 1995 Dronten

Kunstwerk Universal Solidatity – Wereld Jamboree 1995 Dronten

Maar het houdt niet op bij de jeugdleden. Ook de leiding beleeft veel plezier aan het bedenken en realiseren van al die spannende avonturen. Ze vormen hechte teams, waaruit vaak langdurige vriendschappen ontstaan die tot ver na hun actieve tijd bij Scouting voortduren. Bij Scouting weten ze dat de meest creatieve en avontuurlijke programma’s voortkomen uit leidingteams die er samen veel plezier aan beleven. Tel bij dat plezier de beloning van het lachende en lerende kind op, en je begrijpt waarom vrijwilligers er jarenlang veel uren van hun vrije tijd insteken.

Binnen het bedrijfsleven is de aandacht vaak minder op het doel van de organisatie, maar meer op het maken van winst voor de aandeelhouders. Waarom komen fabrikanten van medische hulpmiddelen en geneesmiddelen tegenwoordig zo vaak negatief in het nieuws vanwege hun graaicultuur, in plaats van positief vanwege hun bijdrage aan de gezondheid van de wereldbevolking? Komt al die winst overeen met hun eigen doelstelling? Mijn laatste werkgever Cordis had zijn bestaansrecht verloren zodra moedermaatschappij Johnson & Johnson alleen nog maar oog had voor de dubbele groeicijfers van de winst. Nu het bedrijfsonderdeel kapot is gemaakt, is het door Johnson & Johnson op de ramsj afdeling verkocht. Martin Shkreli, de man die in 1 dag medicijnen 5000% duurder maakte, geeft wel een heel extreem slecht voorbeeld, hij heeft geen problemen met winstbejag. Kolind en Bøtter hebben op zich ook geen probleem met het maken van winst. Winst is nodig voor het voortbestaan van de onderneming en het voortbestaan van de onderneming betekent een continue stroom aan producten die de gezondheid bevorderen. Winst is dus een middel om bedrijfsdoelstellingen te realiseren en niet het doel.

De oude hiërarchie opheffen en iedereen aanmoedigen om samen te werken

Scouting kent wel degelijk hiërarchische structuren. Dat begint er al mee dat jeugdleden in groepjes worden opgedeeld: patrouilles, nesten en volkjes. Deze groepjes hebben groepsleiders. Maar de naamgeving bij de welpen geeft aan hoe dit leiderschap wordt gezien. Elk nest welpen wordt geleid door een Gids, bijgestaan door een Helper. Wat zou er in het bedrijfsleven gebeuren als elke manager zich als Gids of Helper zou gedragen en niet als commandant en toezichthouder.

Scouting_ontwikkelingOok bij de leidingteams zijn er groepsleiders: de Hopmannen en Akela’s. Maar zij moeten het niet in hun hoofd halen om zich te gedragen als directief leider. Zij hebben immers te maken met een team van vrijwilligers, die zich niet laten koeioneren. Tenslotte gaat alles op vrijwillige basis en is er geen financiële afhankelijkheid. Graag dus, of dan maar helemaal niet. Wat zou er binnen jouw bedrijf gebeuren als medewerkers niet meer betaald zouden worden? Wat als ze niet meer als productiemiddel en kostenpost worden gezien, maar als een zelfstandig meedenkend mens die zijn werkplezier haalt uit een geïnspireerde bijdrage aan het ondernemingsdoel? Zou het daarmee fijn samenwerken zijn?

De ondernemingen omvormen tot een onbegrensd sociaal netwerk

Binnen Scouting vormen de groepen districten en organiseren ze gezamenlijke districtsactiviteiten. Daarnaast zijn er andere activiteiten waarbij meerdere groepen samenkomen. Internationaal gezien is dat de Jamboree. Hier in Noord Nederland is dat het jaarlijkse Noordelijk PinksterKamp (NPK) in de Marnewaard. Naast dat het geweldig leuke activiteiten zijn om aan deel te nemen, hebben deze activiteiten ook een andere functie; scoutinggroepen zien en beleven hoe andere groepen functioneren. Daar zitten altijd wel een paar goede ideeën bij. Dergelijke activiteiten zijn dus een enorme inspiratiebron voor leiding. Waar heb je binnen het bedrijfsleven dergelijke plekken? Dat is maar beperkt. Zelf ben ik betrokken bij de Health Hub Roden, die we hopelijk tot een dergelijke kraamkamer van ideeën en samenwerkingsverbanden kunnen ontwikkelen.

Het NPK en de Jamboree laten ook de organisatiekracht van Scouting zien. Het NPK telt 3.500 deelnemers en wordt jaarlijks met relatief weinig moeite door de vrijwilligers georganiseerd. In 1995 organiseerde Nederland de Wereldjamboree, waaraan 30.000 deelnemers gedurende 10 dagen deelnamen. Bedenk wat voor logistieke problemen dit met zich meebrengt: bevoorrading, afvalverwerking, medische en geestelijke verzorging. In de Flevopolder werd even een middelgroot dorp neergezet. Schiphol beleefde zijn drukste tijden met aankomende en vertrekkende scouts. Er was een speciaal distributiecentrum gebouwd om het terrein te bevoorraden. In Nederland en België was geen activiteitentent meer te huren. Ga zo maar door. Scouting had alles geregeld door veel bij bedrijven te ritselen en regelen. Scouting wordt omgekeerd ook vaak gevraagd om te assisteren bij publieke activiteiten. Zo is Scouting actief betrokken bij de opvang van vluchtelingen uit Syrië, zowel binnen als buiten de regio. Maar ook op lokaal niveau in dorp en stad vervult Scouting een sociale functie. Wat weet jij van de sociale functie van het bedrijf waarin jij werkt?

Jezelf als baas op afstand zetten en werknemers het initiatief laten nemen

De ontwikkeling van de jeugdleden gebeurt door avontuurlijke en uitdagende situaties te creëren voor de jeugdleden. Als leiding neem je steeds meer afstand tot het zich ontwikkelende kind. Bij de Bevers (5-7 jaar) is de leiding voortdurend aanwezig om veiligheid en vertrouwen te bieden. Bij de Scouts (11-15 jaar) is dat al op gepaste afstand. Explorers (16-18 jaar) moeten al voor hun eigen activiteiten zorgen. Zo heb ik zelfredzaamheid geleerd. Zo heb ik ook geleerd dat plezier alleen maar ontstaat daar waar iedereen elkaar respecteert en vanuit dit principe samenwerkt. Waarom ervaren we op ons werk zo vaak zoveel tegenwerking? Wat zou er gebeuren op de werkvloer als we het met elkaar moesten regelen en de baas met zijn pakket aan opgelegde regels op gepaste afstand zou blijven? Zouden wij het initiatief oppakken of zijn we al zo ver heen dat we bij de pakken gaan neerzitten?

Leveranciers en klanten transformeren tot partners en ambassadeurs van je bedrijfsdoel

Kinderen zijn de klanten van Scouting, maar ook de toekomstige leiders binnen Scouting. Bezorg je de kinderen een leuke tijd, dan creëer je daarmee gelijktijdig een goed leider voor de toekomst. De kinderen zijn de toekomst van het scoutingdoel. Krachtiger kan de koppeling haast niet. Wat Kolind overigens laat zien is dat die leidersvaardigheden zich buiten Scouting ook prima bewijzen.

Als de kinderen vol van verhalen thuiskomen zijn ouders altijd enthousiast. Maar ook hun vriendjes, die ze uitnodigen om ook eens mee te gaan. De kinderen zijn naast klanten ook de beste ambassadeurs van Scouting. Zijn jullie klanten ook ambassadeurs van jullie product of dienst?

Scouting-bewegingDe ouders van de jeugdleden zijn de partners. Scouting speelt een rol in de opvoeding van de jeugdleden. Dan is het fijn dat de leiding en de ouders hierover met elkaar praten en waar mogelijk samenwerken. Kinderen met ontwikkelingsproblemen worden vaak naar Scouting verwezen. Dat betekent niet dat de leiding zich als pedagoog of andere -goog of –loog moet gaan gedragen. Daar zijn ze niet voor opgeleid en daar zitten de kinderen ook niet op te wachten. Die willen alleen maar een veilige speelplek waar zij zichzelf in hun eigen tempo kunnen ontplooien. Doordat leiding met de ouders partneren kunnen ze deze rol goed vervullen.

Ouders worden vaak op vele manieren ingezet om het scoutingwerk te ondersteunen. Vaak wordt er ook gebruik gemaakt van de relaties die ouders met het bedrijfsleven hebben. Elke zomer rijden vele bedrijfsvrachtwagens de kampeermaterialen van scoutinggroepen rond zonder enige vergoeding. Kolind bepleit dat je als bedrijf ook altijd ernaar moet streven je leveranciers en klanten op deze manier te binden aan je bedrijfsdoel. Zeker als een leverancier maatwerk moet leveren, moet de leverancier begrijpen wat jouw doel is. Daarnaast kan hij je koppelen aan andere relaties die hij heeft, die je nog weer verder op weg kunnen helpen.

Afstand doen van rigide salaris- en bonussystemen, en ook van egoïstische werknemers die zich vooral voor geld interesseren

Werken wordt gezien als noodzakelijk kwaad om in je levensonderhoud te voorzien en je hobby te financieren. Maar wat als we ervan uitgaan dat werken ook je hobby kan zijn? Dat je voldoening haalt uit het feit dat je een bepaald doel bereikt. Wat als je als leidinggevende de meerwaarde en betekenis van elke medewerker voor het organisatiedoel zoveel mogelijk wilt vergroten, uitgaande van het werkplezier van je medewerkers. Wat als je je medewerkers beloont voor hun ontwikkeling door ze meer zelfstandigheid te geven, net zoals Scouting doet met haar jeugdleden? Wat zou er dan moeten veranderen? Het antwoord van Kolind en Bøtter is Unbossen.

Fouten tolereren en daar open over praten

Een leider weet dat leidinggeven wel vrijwillig is, maar niet vrijblijvend. Verantwoordelijkheid nemen over een groep kinderen en deelgenoot zijn van de opvoeding van deze kinderen is niet iets waar je lichtvaardig mee omgaat. De leiding zal elkaar hier dan ook op aanspreken. Dat is dan ook de voornaamste rol van de teamleider: aanspreken op de samenwerking en het plezier om het doel van scouting te bereiken.

Het bijzondere van Scouting is dat er in principe ruimte moet zijn voor iedereen die zijn steentje wil bijdragen. Elke vrijwilliger die zich aanmeldt kan in principe een bijdrage leveren. Dat stelt de vereniging voor de uitdaging om elke vrijwilliger voldoende te begeleiden en trainen om een geschikte bijdrage te leveren. Daarvoor zorgt het leidingteam, groepsbegeleiders en de landelijke organisatie door middel van de Scouting Academy. Kinderen ontwikkelen zich met vallen en opstaan, voor leidinggevenden is dat niet anders. Hoe kunnen de medewerkers zich binnen jouw bedrijf ontwikkelen of is de POP een jaarlijks verslag van zaken die door de productiedruk en bezuinigingen zijn blijven liggen?

Niet meer de baas spelen

UnbossScouting is voor Lars Kolind dus ook een goede leerschool geweest. Welke wijsheid hem dit voor managers heeft gebracht kun je lezen in zijn boek Unboss. Normaal ben ik niet zo’n aanrader van boeken, maar dit boek wil ik wel aanbevelen, omdat de opbrengst naar de internationale Scouting fondsen gaat.  Het boek werkt bovenstaande principes en nog een paar meer uit voor verschillende bedrijfsactiviteiten zoals productie, research & development, inkoop, verkoop, marketing.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: