Spring naar inhoud

Het werk verkeersbordenvrij

4 december 2018

Is het zo erg dat we keer op keer gewezen worden op de verkeersregels. Drie verkeersorganisaties (Veilig Verkeer Nederland, kennisplatform CROW en de HR Groep) pleiten voor het weghalen van honderdduizenden ‘overbodige’ verkeersborden. Maar is een beetje herhaling niet alleen maar veiliger? Of hebben we al die borden niet nodig om ons gedisciplineerd als een heer in het verkeer te gedragen? Het Drentse Balloo dacht er anders over en startte in 2008 een succesvolle proef met het verwijderen van alle verkeersborden. Ze zijn er nooit meer teruggekomen. Een modern fenomeen is de shared space, gebaseerd op het idee dat weggebruikers alerter zijn en beter gaan opletten als er minder regels zijn. Zal het werken, of gaat het recht van de sterkste weer gelden, en moeten de wegmisbruiker en de verkeershufter uiteindelijk toch weer gedisciplineerd worden? Het blijkt dat er juist voor de zwakkere en oudere verkeersdeelnemer weinig ruimte is in de shared space. De shared space vraagt dus wel om wat zelfdiscipline.

Discipline is ons dus niet vreemd, niet in het verkeer, maar ook niet op het werk. Discipline kan nare beelden oproepen van stoïcijnse sergeant-types die schreeuwend en blaffend elke vrijheid van denken of handelen uitbannen. Discipline wordt op verschillende manieren gedefinieerd, maar het wordt over het algemeen opgevat als de orde, gehoorzaamheid en zelfbeheersing om regels te volgen, ook als je er geen zin in hebt. Gedisciplineerde mensen daarentegen zorgen beter voor zichzelf, respecteren anderen, zijn trots op hun werk en werken binnen geaccepteerde ethische normen. Discipline is in het Britse leger gedefinieerd als ” de diepgewortelde gewoonte van opgewekte en onverbiddelijke gehoorzaamheid “. Opgewekt lijkt misschien tegenstrijdig in de context van discipline, maar opgewektheid is een belangrijk aspect van een gedisciplineerd team. Geen jovialiteit, maar veeleer plezier in het uitvoeren van het werk. Mensen kunnen ‘ plezier maken ‘ op het werk en discipline kan een katalysator zijn voor dergelijk ‘plezier’, want er is collectieve focus en ‘teamgeest’. Er is een onderling vertrouwen wat rust, ruimte en respect creëert.

In veel werkomgevingen is discipline essentieel. In een onveilige werkomgeving met veel bedreigingen en onzekerheid is rigoureuze discipline van cruciaal belang. Tot op zekere hoogte betekent een gebrek aan of verlies van vrijheid en beperking van de keuze een collectief gevoel van veiligheid. Het verkeer is daar een goed voorbeeld van. Het besturen van een auto is vrijheid. Rijden aan de goede kant van de weg is discipline. Discipline is ook een vertrouwen dat andere mensen de regels en normen van de samenleving zullen volgen. Het is een collectieve verwachting en ethiek. Discipline is overal; niet alleen in het verkeer, maar ook in het bedrijfsleven. Zelfs anarchisten hebben hun eigen regels!

De gewoonte van gehoorzaamheid is een andere kijk op zelfdiscipline. Zelfbeheersing is een aspect van gedrag en is uiteraard van toepassing op individuen. Echter, zelfbeheersing van bestuur, organisaties of teams en hoe deze entiteiten zich gedragen in het respecteren van anderen is ook een facet van discipline. Het weerspiegelt het leiderschap. Iedereen is verantwoording schuldig aan iemand. Zelfs leiders zijn verantwoording verschuldigd aan hun volgers. Leiderschap houdt in dat leidinggeven, coördineren en organiseren onvermijdelijk hun eigen stijl hebben, of het nu charismatisch, transformationeel, situationeel of transactioneel is. Het gaat over “de juiste dingen doen ” in plaats van “de dingen juist doen”. Het gaat eerder om symbiose en synergie dan om parasitisme en tweedracht. Een idealistisch beeld misschien, maar leiders moeten hun ego onder controle houden en de verleidingen van macht en hun idealen overwinnen. Zonder discipline breken de commandostructuren die een groep mensen samenbinden als gevolg van verwarring, chaos, onzekerheid en angst. Onderwerping is ‘onderdrukkende discipline’ en de resulterende blinde gehoorzaamheid schept een gebrek aan zelfrespect bij individuen die geen rekening houden met hun eigen handelen of daden van anderen.

“Angst is een reactie; moed is een beslissing “, zei Churchill. Er is soms moed nodig om te gaan voor de vrijheid van meningsuiting. De moed om tegen de geldende discipline in je overtuigingen of meningen uit te dragen, om te twijfelen of het ook anders kan. Ruimte geven aan twijfel is een essentieel leiderschapskenmerk. Niet alleen ruimte voor medewerkers om hun twijfel te uiten, maar ook uiting geven aan de twijfel aan jezelf. Discipline en zelfdiscipline kan dus averechts werken als het teveel wordt toegepast en leidt tot onderwerping en dwangmatig handelen. Er moet ruimte worden geboden aan mentale moed en vrijheid. Het is de moeite waard om de boodschap van de Britse regering uit 1939 van “Blijf kalm en ga door” te heroverwegen en te vervangen door “Blijf kalm en twijfel”.

Discipline is essentieel voor vrijheid. Als de discipline faalt, worden regels niet afgeschaft, maar gewoon gevolgd, wat resulteert in enige mate van angst. Discipline zorgt ervoor dat mensen zich gedragen op een voorspelbare manier en dit is een onmisbaar ingrediënt voor leiderschap. Hiërarchieën en commandostructuren worden gerespecteerd en versterkt, wat resulteert in synergetische teams. Omgekeerd resulteert een gebrek aan discipline in tweespalt en fragmentatie. We hebben discipline nodig. Niet de onderdrukkende variant met ijverig idealisme, maar dat van diepgewortelde en opgewekte gehoorzaamheid.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: