Skip to content

Ons dagelijks leven met micro-organismen

25 november 2012

gmp

Afgelopen vrijdag werd de wonderlijke wereld van de micro-organismen behandeld tijdens de Springboard netwerkbijeenkomst. Herman de Vries van Bioclear gaf aan dat we onlosmakelijk samenleven met deze kleine wezens. Micro-organismen (bijvoorbeeld bacteriën, virussen, gisten en schimmels) zijn overal aanwezig. Iedere dag eten en drinken we ze en ademen we ze in. Ze leven zowel op als in ons lichaam. Slechts relatief weinig van deze micro-organismen kunnen werkelijk ziekten veroorzaken. Dit hangt zowel af van de aard van het micro-organisme als van het afweersysteem van het menselijk lichaam.

Relaties met de menselijke gastheer
Tussen de menselijke gastheer en micro-organismen kunnen een drietal soorten relaties bestaan:

  • Commensale relatie: zowel de menselijke gastheer als het micro-organisme hebben er voordeel bij (Symbiotische relatie) of het micro-organisme heeft er voordeel bij terwijl de menselijke gastheer er geen last van heeft;
  • Pathogene relatie: het micro-organisme heeft er voordeel bij en de menselijke gastheer ondervindt er schade van.

Commensale relatie
Iedereen die gezond is, leeft in harmonie met een normale aanwezigheid van micro-organismen die zich nestelen op bepaalde plaatsen van het lichaam. Deze normale aanwezigheid wordt commensale flora genoemd. Een commensaal brengt zijn gastheer, de mens, geen schade toe. Integendeel, vaak zijn ze nodig om gezond te kunnen leven en doorgaans beschermt deze het lichaam tegen ziekteverwekkende organismen. Meestal is er een hele groep van verschillende goedaardige organismen die samen een plek bevolken, zoals de darm. Het microbioom is een verzamelnaam voor alle verschillende micro-organismen die op en in ons lichaam leven. Ieder mens draagt tussen de 500 en 1500 verschillende soorten micro-organismen met zich mee, met een totaal aantal cellen dat 10 keer zo groot is als het aantal cellen in ons eigen lichaam. 10% van ons lichaamsgewicht bestaat uit het microbioom.

Het microbioom is evenwichtig samengesteld. Wanneer echter door bv. medicijnen, zoals antibiotica, een bepaalde soort van de groep gedood wordt, is het evenwicht verstoord en kan een andere soort micro-organismen beginnen te overwoekeren en ziekte veroorzaken. Wanneer de darmflora uit evenwicht is, krijgen we bv. diarree. De samenstelling van het microbioom wordt ook beïnvloed door ons dieet.

In de darmen bevinden zich massa’s bacteriën die er goed werk verrichten, omdat ze helpen met de spijsvertering. Buiten de darm veroorzaken ze echter infecties en ziekten. Ze kunnen wonden infecteren en urineweg- of luchtweginfecties veroorzaken. Daarom is het van groot belang te zorgen dat de bacteriën van de darm nergens anders terechtkomen. Door na elk toiletbezoek grondig de handen met zeep te wassen, reinigen we de handen van bacteriën en voorkomen we besmetting van andere lichaamsdelen die we aanraken.

Onder bepaalde omstandigheden kunnen organismen die deel uitmaken van deze commensale flora een ziekte veroorzaken, bijvoorbeeld bij een verminderde weerstand.

Pathogene relatie
Micro-organismen zijn de veroorzakers van veel aandoeningen.

  • Bacteriën veroorzaken o.a. steenpuisten, blaasontstekingen, maagzweren, tetanus en acne.
  • Virussen veroorzaken o.a. wratten, koortslip, griep, verkoudheid en mazelen.
  • Schimmels veroorzaken o.a. zwemmerseczeem, kalknagels, roos en spruw

Maar dit zijn nog de relatief onschuldige aandoeningen. De media staan vol met de wat meer levensbedreigende infecties en besmette producten, denk aan de besmette infusen in Mainz, de EHEC besmetting of de met salmonella besmette zalm.

In de medische en levensmiddelen industrie wordt met name gelet op deze pathogene micro-organismen. Zij mogen nooit in of op de producten voorkomen. Daarom bouwen we clean rooms of gebruiken we zonering inclusief de bijbehorende HVAC systemen. Onderzoek heeft ook aangetoond dat in deze ruimtes nauwelijks micro-organismen voorkomen die we in de buitenlucht aantreffen. De barrière werkt dus. Maar we treffen des te meer micro-organismen die voorkomen in of op ons menselijk lichaam aan. De mens is daarmee onomstotelijk de grootste vervuiler van de cleanroom.

Een heel arsenaal aan reinigings- en ontsmettingsmiddelen ingezet om deze microbiologische populatie te bestrijden. Maar er gaan steeds meer gedachten uit naar het handhaven van een gezonde veilige microbiologische flora in de werkruimte, waardoor er geen plaats meer is voor de pathogene populatie. Vergelijkbaar met een gezond menselijk microbioom. Hiervoor zijn voor een aantal toepassingen al probiotische reinigingsmiddelen ontwikkeld, zoals voor de zorg en veeteelt sector.

Om de samenstelling van de populatie te onderzoeken zijn nieuwe technieken nodig. Herman de Vries gaf aan dat slechts 1% van de micro-organismen op dit moment kweekbaar zijn. Met deze kennis, wat zegt het dan dat in een opgekweekt monster geen kolonievormende eenheid kan worden aangetoond? Vanwege de aandacht zijn het gelukkig voornamelijk de pathogene organismen die opgekweekt kunnen worden. De vooruitgang in de technieken om DNA-sequenties te analyseren maken het mogelijk om organismen die niet gekweekt kunnen worden in het laboratorium toch te identificeren. Daarmee kan de samenstelling van de flora worden gevolgd.

Om de samenstelling ook gunstig te kunnen beïnvloeden moeten we ook beter begrijpen hoe bacteriën leven, groeien en zich voortplanten. Door dit op molecuulniveau te onderzoeken kunnen we gericht ‘doelwitten’, bijvoorbeeld enzymen, vinden waartegen een remmende stof kan worden ontwikkeld.

Er is dus een spannende toekomst weggelegd voor de microbiologie.

Advertenties
3 reacties leave one →
  1. vikanconcepts permalink
    26 november 2012 22:52

    Reblogged this on Vikan Concepts.

  2. 21 april 2014 11:39

    Interessante artikelen, niet alleen dit artikel maar ook die over de ISO en EU GMP’s! Ik zal deze website voortaan vaker bezoeken. Dit is overigens ook een interessante website: Validatie Werking Reiniging- en Desinfectie voor cleanrooms

Trackbacks

  1. Herziening ISO 14698 « Quality Business Support Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: